ระบบปรับอากาศ ถือเป็นสิ่งหนึ่งที่สำคัญมากสำหรับการอยู่อาศัยและการใช้งานภายในอาคาร เนื่องจากสภาพอากาศภายนอกมีความแปรปรวนทั้งในด้านอุณหภูมิ ความชื้น ความดันอากาศ รวมถึงเชื้อโรคและฝุ่นละอองในอากาศที่ส่งผลกระทบต่อมนุษย์และคุณภาพของสินค้าในสายการผลิต ซึ่งในระดับอุตสาหกรรมจะมีการใช้ระบบปรับอากาศ HVAC และ Air Conditioner ที่สามารถปรับและควบคุมคุณภาพอากาศได้ดี แต่ระบบปรับอากาศทั้ง 2 แบบนี้ มีความเหมือนและแตกต่างกันอย่างไร มาดูกัน
ระบบปรับอากาศ HVAC ทำงานอย่างไร?
โครงสร้างของระบบปรับอากาศ HVAC
ระบบปรับอากาศ HVAC ประกอบไปด้วย
- Heating (การทำความร้อน)
- Ventilation (การระบายอากาศ)
- Air conditioning (การปรับอากาศ)
โดยทั้ง 3 ส่วนนี้จะทำงานควบคู่กันเพื่อจัดการอากาศให้เป็นไปตามหลักการกลศาสตร์ทางวิศวกรรมอย่างมีประสิทธิภาพ ระบบปรับอากาศ HVAC จึงเหมาะกับอุตสาหกรรมในระบบปิดที่มีลักษณะซับซ้อนหรือต้องการควบคุมอุณหภูมิ และความชื้นให้เป็นไปตามที่กำหนด
การทำงานของระบบปรับอากาศ HVAC
HVAC เป็นระบบปรับอากาศภายในอาคาร สามารถควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น ความดัน รวมถึงกรองสิ่งสกปรกในอากาศเพื่อให้อากาศบริสุทธิ์มากยิ่งขึ้น ซึ่งมีหลักการทำงานอยู่ 2 ระบบหลัก ๆ ได้แก่
- ระบบที่ทำความเย็นด้วยน้ำเย็น (Chiller System) ประกอบไปด้วย
– ชิลเลอร์ (Chiller)
– ปั๊ม AHU หรือ OAU PICV
– หอหล่อเย็น (Cooling Tower)
โดยจะนำน้ำเย็นไปผ่าน AHU หรือ OAU PICV เพื่อแลกเปลี่ยนความร้อนกับอากาศจากช่อง Return เพื่อให้ได้อากาศที่มีความเย็นและส่งไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ที่ต้องการ - ระบบที่ทำความเย็นด้วยน้ำยา (Direct Expansion System) ประกอบไปด้วย
– คอมเพรสเซอร์ (Compressor)
– เครื่องส่งลมหรือเครื่องควมคุมอากาศ (AHU หรือ OAU)
– อุปกรณ์ควบคุมสารทำความเย็น (Expansion Valve)
– คอนเดนซิ่งยูนิต (CDU)
ซึ่งจะมีหลักการระบายความร้อน 2 แบบ ได้แก่
1.) การระบายความร้อนด้วยอากาศ (Air Cooled Chiller) เป็นระบบที่เล็กกว่าการระบายความร้อนด้วยน้ำ ดังนั้นจะทำให้ Chiller มีประสิทธิภาพเพียง 40-200 Ton ความเย็น
2.) การระบายความร้อนด้วยน้ำ (Water Cooled Chiller) เป็นระบบขนาดใหญ่ ที่มีประสิทธิภาพในการทำความเย็นสูงถึง 100-1500 Ton ความเย็น
Air Conditioner ทำงานอย่างไร?
โดยทั่วไปแล้วหลายคนอาจคุ้นเคยกันว่า Air Conditioner คือ แอร์บ้านที่หลายคนคุ้นเคยกันดี ซึ่งอันที่จริงแล้ว แอร์บ้านมีชื่อเรียกว่า เครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วน (Split Type) ส่วน Air Conditioner ที่เป็นระบบทำความเย็น Refrigeration Cycle จะทำงานโดยใช้สารทำความเย็นหรือน้ำยาแอร์เป็นตัวกลางในการดูดซับความร้อนภายในห้องและเปลี่ยนสถานะสารทำความเย็นให้เป็นไอเพื่อการดูดซับความร้อนภายในห้องแล้วส่งความร้อนออกสู่ภายนอก
โครงสร้างของ Air Conditioner
Air Conditioner ประกอบไปด้วย
- คอมเพรสเซอร์ (Compressor)
- คอนเดนเซอร์หรือคอยล์ร้อน (Condenser)
- อุปกรณ์ควบคุมสารทำความเย็น (Expansion Valve)
- อีวาพอเรเตอร์หรือคอยล์เย็น (Evaporator)
โดยการทำงานของ Air Condition สามารถแบ่งได้เป็น 2 ระบบหลัก ๆ คือ
ระบบทำความเย็น (Chiller Package) และระบบท่อลม (Air duct work) โดยจะควบคุมอุณหภูมิผ่านคอยล์เย็นและสารทำความเย็น ให้มีอุณหภูมิที่ให้ความสะดวกสบายแก่ผู้อยู่อาศัย
การทำงานของ Air Conditioner
Air Condition ทำงานโดยใช้คอมเพรสเซอร์ (Compressor) ดูดและอัดสารทำความเย็นและไปยังคอยล์ร้อน (Condenser) โดยมีพัดลมช่วยระบายความร้อน ทำให้สารทำความเย็นนั้นมีอุณหภูมิลดลงแต่ยังมีความดันคงเดิม จากนั้นจะถูกส่งไปยังอุปกรณ์ควบคุมสารทำความเย็น (Expansion Valve) เพื่อทำให้อุณหภูมิและความดันลดลงก่อนที่จะไหลเข้าไปสู่คอยล์เย็น (Evaporator) เพื่อดูดซับความร้อนภายในห้องและส่งผลให้อุณหภูมิภายในห้องลดลงหรือมีความเย็นขึ้นนั่นเอง
ระบบปรับอากาศ HVAC กับ Air Conditioner แตกต่างกันอย่างไร?
Air Conditioner เป็นระบบปรับอากาศขนาดย่อมและเป็นหน่วยย่อยของระบบ HVAC ซึ่งเป็นระบบปรับสภาวะอากาศขนาดใหญ่ที่ครอบคลุมการปรับคุณภาพอากาศตั้งแต่
- การปรับและควบคุมอุณหภูมิ
- การควบคุมความชื้นสัมพัทธ์
- การระบายอากาศเสียทิ้ง
- การหมุนเวียนอากาศบริสุทธิ์
- การกำจัดฝุ่นละออง ควันบุหรี่ กลิ่น และเสียงจากภายนอกให้ลดน้อยลง
ระบบปรับอากาศในอาคาร เลือกใช้แบบไหนดี?
เนื่องจาก Air Conditioner เป็นระบบปรับอากาศที่มีขนาดเล็กกว่าระบบปรับอากาศ HVAC และสามารถใช้ทำความเย็นได้ดี จึงเหมาะสำหรับการใช้งานในห้องหรือพื้นที่ที่ต้องการปรับความเย็น เช่น ห้องเย็นโรงงาน อุตสาหกรรมการผลิตอาหาร การเก็บรักษาอาหาร การทำความเย็นเพื่อการขนส่ง รวมถึงการปรับอากาศในอาคารทั่วไป
ในขณะที่ระบบปรับอากาศ HVAC เหมาะสำหรับพื้นที่ขนาดใหญ่และพื้นที่ที่เข้มงวดในการควบคุมคุณภาพอากาศ เช่น ห้องคลีนรูม ห้องปลอดเชื้อความดันบวก ห้องปลอดเชื้อความดันลบ ห้องทดลอง อุตสาหกรรมยา อุตสาหกรรมการผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์และยานยนต์ เป็นต้น
ติดตั้งระบบปรับอากาศในอาคารกับ CAI Engineering
CAI Engineering ผู้เชี่ยวชาญในการรับออกแบบและก่อสร้างห้องคลีนรูม โดยทีมวิศวกรชำนาญการและเชี่ยวชาญด้านระบบปรับอากาศ ระบบ HVAC โรงงาน สามารถออกแบบระบบให้เหมาะสมและตอบโจทย์การใช้งานอาคารด้วยการติดตั้งระบบปรับและเติมอากาศคุณภาพอย่าง Robatherm และเทคโนโลยีระบบจัดการอาคารอัตโนมัติ (BAS) จาก Sauter แบรนด์ชั้นนำมาตรฐานยุโรป เพื่อให้การใช้งานอาคารเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและตรงตามความต้องการของผู้ใช้งานมากที่สุด
