ห้องคลีนรูมเป็นห้องที่จำเป็นจะต้องรักษาความสะอาด และยังต้องสามารถควบคุมปริมาณอนุภาคต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น ฝุ่นละออง ความชื้น อุณหภูมิ และความดัน ดังนั้นเพื่อให้ห้องคลีนรูมมีคุณภาพ และสามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และให้ผู้ใช้งานมีความมั่นใจในความปลอดภัยของห้องคลีนรูม ดังนั้นห้องคลีนรูมควรจะต้องผ่านมาตรฐานรองรับ โดยหนึ่งในมาตรฐานที่จะต้องได้การรองรับ คือ มาตรฐาน NEBB
มาตรฐาน NEBB คืออะไร?
NEBB เป็นมาตรฐานห้องคลีนรูมที่ใช้สำหรับทดสอบและประเมินมาตรฐานความสะอาดของสิ่งแวดล้อมในอาคาร โดย NEBB ย่อมาจาก “National Environmental Balancing Bureau” ก่อตั้งโดยองค์กรของสหรัฐอเมริกาเมื่อปี ค.ศ.1971 ซึ่งเป็นองค์กรที่มีหน้าที่ในการพัฒนามาตรฐานการทดสอบ การตรวจสอบ รวมถึงการปรับสมดุลในระบบพลังงานและสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ได้ระบบที่มีประสิทธิภาพและเสถียรต่อการใช้งาน ตลอดจนการพัฒนาเครื่องมือสำหรับการวัดและประเมินคุณภาพในระบบสิ่งแวดล้อมและพลังงานอีกด้วย จึงเป็นที่มาของมาตรฐานสากล Federal Standard 209E (FED-STD-209E) ในปี ค.ศ. 1963 และมาตรฐานสากลล่าสุดอย่าง ISO 14644 ได้แก่ มาตรฐาน ISO 14644-1 ว่าด้วย Class หรือ ระดับความสะอาดในห้องคลีนรูม
และมาตรฐาน ISO 14644-2 ว่าด้วยข้อกำหนดในการทดสอบและตรวจสอบมาตรฐานระดับความสะอาดในห้องคลีนรูม
มาตรฐาน NEBB มีความสำคัญอย่างไรต่อห้องคลีนรูม?
มาตรฐาน NEBB ถูกนำมาใช้ให้เป็นมาตรฐานสากล อย่าง ISO 14644 เพื่อให้ห้องคลีนรูมเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด และเป็นไปในทิศทางเดียวกัน ซึ่งมาตรฐาน ISO 14644 สามารถทดสอบความชื้นสัมพัทธ์ ทดสอบอัตราการไหลของลม ทดสอบอุณหภูมิ ทดสอบการวัดปริมาณฝุ่น นอกจากนี้ NEBB ยังใช้ในการประเมินและทดสอบมาตรฐานความสะอาดของสิ่งแวดล้อมในอาคารในหลาย ๆ ด้าน เช่น
- HVAC Systems (ระบบปรับอากาศและระบายอากาศ)
- Building Systems Commissioning (การให้บริการเริ่มต้นระบบในอาคาร)
- Building Enclosure (ผนังและหลังคาของอาคาร)
- Sound and Vibration (เสียงและการสั่นสะเทือน)
- Building Automation Systems (ระบบอัตโนมัติในอาคาร)
- Cleanrooms (ห้องคลีนรูมสำหรับการผลิต)
- Retro-Commissioning (การให้บริการเริ่มต้นระบบในอาคารที่มีอยู่แล้ว)
- Building Performance Testing (การทดสอบความสามารถในการทำงานของอาคาร)
ทั้งนี้ เป้าหมายหลักของมาตรฐาน NEBB คือการให้บริการและทำงานเพื่อให้ระบบที่เกี่ยวข้องกับอาคารและสิ่งแวดล้อมทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ และใช้ทรัพยากรพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้มั่นใจว่าระบบทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและตรงตามมาตรฐานที่กำหนดไว้
การทดสอบห้องคลีนรูมตามมาตรฐาน NEBB
การทดสอบห้องคลีนรูมตามมาตรฐาน NEBB มีหลายขั้นตอนดังนี้
- การวัดการไหลเวียนอากาศ
เครื่องมือที่ใช้วัดการไหลเวียนของอากาศ มีหลายประเภท ได้แก่ เครื่องวัดแบบใบพัดหมุน ใช้สำหรับวัดความเร็วลมและการไหลเชิงปริมาตร และเครื่องวัดความเร็วของลม ใช้อัลตราซาวด์หรือลวดตัวต้านทานเพื่อวัดการถ่ายโอนพลังงานระหว่างอุปกรณ์ตรวจวัดและอนุภาคที่ผ่าน - การทดสอบการรั่วไหลของตัวกรอง
การทดสอบการรั่วไหลของตัวกรอง จำนวนอนุภาคเมื่อเทียบเป็นเปอร์เซนต์จะต้องไม่เกิน 0.01 % จึงจะถือว่าผ่านเกณฑ์ตามมาตรฐาน ISO 14644-3 ทำได้โดยการสร้างอนุภาคจำนวนหนึ่งเข้าไปในระบบระบายอากาศ จนเกิดความแตกต่างระหว่างหน้าแผ่นกรองอากาศ กับหลังแผ่นกรองอากาศ - การวัดค่าอนุภาคในอากาศ
การวัดค่าอนุภาคในอากาศสามารถทำได้โดยการทดสอบการรั่วไหลของแผ่นกรองและการทดสอบอากาศที่ไหลเข้าสู่ห้องคลีนรูมผ่านตัวกรอง จากนั้นจึงทดสอบค่าความดันและการไหลเวียนอากาศก่อนทำการทดสอบสภาวะฝุ่นในห้องคลีนรูมโดยอ้างอิงจากค่ามาตรฐานใน ISO 14644-1 - การวัดค่าแรงดัน
การวัดค่าแรงดันเพื่อทดสอบการควบคุมความดันของระบบหมุนเวียนอากาศในห้องคลีนรูมและบริเวณใกล้เคียง โดยการทดสอบจะใช้วิธีการวัดและบันทึกค่าความแตกต่างของค่าความดันสัมพัทธ์ (Relative Pressure Differential) ระหว่างภายในห้องคลีนรูมและบริเวณโดยรอบ หรือตามลำดับพื้นที่ที่ต้องการความสะอาดมากที่สุด - การวัดค่าหมุนเวียนอากาศ
การตรวจสอบทิศทางการไหลของของกระแสลมที่หมุนเวียนเข้าห้องคลีนรูม (Supply Air)ใช้วิธีการวัดและบันทึกค่าการไหลของอากาศแบบ Parallel Vertical Flow Path โดยแบ่งห้องคลีนรูมเป็นช่อง (พื้นที่ช่องสูงสุด 3×3 เมตร) และทำการวัดค่าบริเวณตรงกลางของห้องคลีนรูมแต่ละช่อง - การทดสอบการฟื้นตัว
การทดสอบการฟื้นตัวเป็นการทดสอบความสามารถในคืนค่าความสะอาดของระบบหมุนเวียนอากาศในห้องคลีนรูมหลังจากมีการปนเปื้อนเชื้อโรคหรือฝุ่น โดยจะต้องทำการวัดค่าฝุ่นในแรกของการใช้ห้องคลีนรูมและใส่อนุภาคเข้าไปในอากาศ จากนั้นจึงบันทึกเวลาในการคืนค่าความสะอาดในห้องคลีนรูม - การทดสอบระดับแสง
การทดสอบระดับแสงตามมาตรฐาน NEBB สามารถใช้ Light meter ในการวัดค่าได้ โดยอ้างอิงตามมาตรฐานประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ได้แก่
– Working area เหมาะสมสำหรับ luminance 500 – 1000
– Lux Generally area เหมาะสมสำหรับ luminance 200 – 300 Lux - การทดสอบระดับเสียง
โดยทั่วไปจะใช้เครื่องมือวัด ที่เรียกว่า Sound Check Meter หากทำงานเป็นระยะเวลา 8-12 ชั่วโมง เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพ เพราะฉะนั้นจะทำการลดระดับเสียงซึ่งจะเฉลี่ยอยู่ที่ 85-90 เดซิเบล - การทดสอบการสั่นสะเทือน
การทดสอบการสั่นสะเทือนเพื่อประเมินค่าแรงสั่นสะเทือนจากกิจกรรมในห้องคลีนรูมโดยจะทำการวัดและบันทึกค่าแรงสั่นสะเทือนของเครื่องจักร ความเร็วในการสั่นสะเทือน และการเร่งความเร็ว - การตรวจสอบความสม่ำเสมอของอุณหภูมิและความชื้น
การตรวจสอบความสามารถในการรองรับและควบคุมอุณหภูมิและความชื้น รวมถึงความสม่ำเสมอของสภาพแวดล้อมภายในห้องคลีนรูม โดยจะตรวจสอบตามตำแหน่งที่กำหนด การระบายอากาศของระบบ HVAC การไหลเวียนของอากาศ การวัดอุณหภูมิและความชื้นเป็นระยะ - การตรวจสอบไฟฟ้าสถิต
การทดสอบเพื่อวัดความหนาแน่นของประจุบวกและประจุลบในห้องคลีนรูม โดยจะทำการวัดระดับพื้นผิวแรงดันไฟฟ้า การทดสอบการกระจายตัวของไฟฟ้าสถิต การทดสอบด้วยเครื่องกำเนิดไอออน และการทดสอบแรงดันไฟฟ้าแบบ Offset ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการตกลงกันของผู้สร้างและองค์กรที่รับตรวจสอบตามมาตรฐาน NEBB - การทดสอบการนำไฟฟ้า
การทดสอบการนำไฟฟ้าเพื่อวัดค่าความต้านทานของพื้นผิวอาคาร โดยสามารถทดสอบได้ด้วยวิธี Tile-to-Tile หรือ Floor-to-Building Ground (สำหรับพื้นยก) - การทดสอบการรบกวนทางแม่เหล็กไฟฟ้า
การทดสอบการรบกวนทางแม่เหล็กไฟฟ้าที่เกิดจากระดับสนามแม่เหล็ก 60 Hz ในห้องคลีนรูม โดยจะทำการวัดและบันทึกค่าความเข้มของสนามแม่เหล็ก โดยค่าที่ยอมรับได้จะต้องน้อยกว่า 1 milligauss
อ่านต่อ : ห้องคลีนรูมสามารถควบคุมปัจจัยอะไรได้บ้าง
สร้างห้องคลีนรูมมาตรฐานสากลกับ CAI Engineering
CAI Engineering ผู้นำในด้านการออกแบบและสร้างห้องคลีนรูมให้ได้ตรงตามมาตรฐานทั้ง GMP pic/s, ISO 14644 และ NEBB โดยวิศวกรมากประสบการณ์ในด้านระบบปรับอากาศ รวมถึงอำนวยความสะดวกหลังการปิดโครงการด้วยการมีวิศวกรผู้เชี่ยวชาญคอยดูแลตลอด 24 ชั่วโมง ผ่าน Line OA : @caihvac หรือ https://lin.ee/RTsrnHb
